Brak ważnych badań technicznych a odszkodowanie z AC

Michał Pankiewicz12 października 20172 komentarze

Jak to bywa w życiu, niemiłe zdarzenia przytrafiają się zawsze nieodpowiedniej chwili. Tak było w przypadku Pana Krzysztofa, który spowodował szkodę komunikacyjną. Niestety, badania techniczne pojazdu należącego do Pana Krzysztofa skończyły się dzień wcześniej. Czy brak ważnych badań technicznych wpływa na odszkodowanie z autocasco? Na to nurtujące Pana Krzysztofa pytanie postaram się odpowiedzieć w niniejszym wpisie.

Kilka słów o ubezpieczeniu autocasco (AC)

Brak ważnych badań technicznych a odszkodowanie z ACJest to ubezpieczenie  należące do grupy ubezpieczeń komunikacyjnych dobrowolnych. Polisa autocasco pozwala na wypłatę odszkodowania za szkody polegające na uszkodzeniu, zniszczeniu czy utracie pojazdu, a także jego wyposażenia na skutek zdarzeń określonych w umowie.

Zakres ochrony ubezpieczeniowej jest różny w zależności od konkretnego ubezpieczyciela. Warunki tego ubezpieczenia każdy ubezpieczyciel określa w polisie, która stanowi dokument potwierdzający zawarcie ubezpieczenia oraz w Ogólnych Warunkach Ubezpieczenia (OWU). Ogólne warunki ubezpieczenia określają m.in.: przedmiot i zakres ubezpieczenia, prawa i obowiązki stron umowy ubezpieczenia, sposób ustalania wysokości szkody oraz wypłaty odszkodowania.

OWU regulują także kwestie wyłączenia odpowiedzialności ubezpieczyciela, tzn. sytuacje, w których ubezpieczyciel nie ponosi odpowiedzialności za zaistniałą szkodę. Każda firma oferująca ubezpieczenia autocasco sama decyduje o rodzajach wyłączeń odpowiedzialności, które będą u niej funkcjonowały. Najczęściej sytuacjami wyłączającymi ochronę ubezpieczeniową, są sytuacje, w których:

  • szkoda powstała z winy kierowcy, który nie posiadał uprawnień do kierowania ubezpieczonym pojazdem,
  • szkoda została wyrządzona umyślnie, albo w wyniku rażącego niedbalstwa ubezpieczonego lub osób, za które ponosi on odpowiedzialność,
  • pojazd nie posiadał ważnego badania technicznego,
  • kierowca zbiegł z miejsca wypadku drogowego,
  • kierowca opuścił pojazd i nie zabezpieczył go w należyty sposób.

Brak ważnych badań technicznych a odszkodowanie z AC

Większość zakładów ubezpieczeń umieszcza w katalogu wyłączeń odpowiedzialności ubezpieczyciela, zawartych w ogólnych warunkach dobrowolnych ubezpieczeń autocasco także informację o braku ważnych badań technicznych pojazdu. Jeszcze niedawno zakłady ubezpieczeń konstruowały klauzulę wyłączającą swoją odpowiedzialność w następujący sposób:

Zakład nie odpowiada za szkody: powstałe w czasie ruchu pojazdu, gdy pojazd nie był dopuszczony do ruchu, a w przypadku pojazdów podlegających rejestracji – gdy w chwili zaistnienia szkody pojazd nie był zarejestrowany lub nie posiadał ważnego badania technicznego.

Tak skonstruowany zapis umowy ubezpieczenia, Sąd Okręgowy w Warszawie, Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów, pod numerem 2560 umieścił w rejestrze klauzul niedozwolonych, co oznacza, że taki zapis lub o podobnej treści i celu, nie może być stosowany w umowach ubezpieczenia we wzorcach umownych.

Obecnie klauzule dotyczące  badań technicznych kształtują się w następujący sposób:

Odszkodowanie nie będzie wypłacone jeśli ubezpieczony pojazd nie posiadał ważnych badań technicznych o ile stan techniczny pojazdu miał wpływ na zdarzenie powodujące szkodę.

Wynika to z ugruntowanego już w orzecznictwie stanowiska, że odmowa naprawienia szkody w ramach ubezpieczenia autocasco, tylko z tej przyczyny, że samochód nie miał przeprowadzonych okresowych badań technicznych, pomimo braku jakiegokolwiek związku przyczynowego między stanem technicznym pojazdu, a wypadkiem ubezpieczeniowym, narusza zasadę wzajemnej lojalności i uczciwości stron umowy, a także godzi w zasady współżycia społecznego. Ubezpieczyciel zobowiązany jest przy tym do ustalenia przesłanek swojej odpowiedzialności oraz do zbadania okoliczności dotyczących wysokości szkody.

Sąd Apelacyjny w wyroku z dnia 9 czerwca 2015 r., VI ACa 1179/14 wskazał ponadto, że:

„zawarte w ogólnych warunkach ubezpieczenia postanowienia, że w pewnych przypadkach szkoda nie jest objęta ubezpieczeniem, nie są niczym innym, jak tylko zastrzeżeniem (wyjątkiem) na korzyść ubezpieczyciela. Jeśli ubezpieczyciel chce z tego zastrzeżenia skorzystać, musi przeprowadzić, zgodnie z regułą ustanowioną w art. 6 k.c., dowód, co do faktów wskazujących na taki przypadek”. 

Oznacza to w praktyce, że zakład ubezpieczeń powinien zbadać, czy istnieje związek przyczynowy między brakiem ważnych badań technicznych a powstałą szkodą. Nie zawsze bowiem brak wpisu o badaniu jest jednoznaczny z niedopuszczeniem pojazdu do ruchu. Może to wynikać również z innych przyczyn – nie zawsze uzasadniających odmowę wypłaty odszkodowania.

Odpowiedzialność ubezpieczyciela może zostać rzeczywiście wyłączona, ale tylko wtedy gdy brak badania miał jakikolwiek związek przyczynowy ze szkodą. Jeśli brak badania technicznego nie miał żadnego związku ze zdarzeniem, nie uzasadnia uwolnienia ubezpieczyciela od odpowiedzialności (wyrok Sądu Okręgowego we Wrocławiu z dnia 21.10.2008 r.,  III CA 992/08).

Wracając do Pana Krzysztofa:

Sam fakt braku aktualnych badań technicznych pojazdu w chwili zdarzenia, nie wyłącza automatycznie odpowiedzialności ubezpieczyciela. Ubezpieczyciel musi wykazać związek przyczynowo – skutkowy pomiędzy brakiem badań a zdarzeniem.Tylko w sytuacji, gdy pojazd Pana Krzysztofa w chwili zdarzenia nie posiadał aktualnych badań technicznych, a zdarzenie powodujące szkodę nastąpiło w wyniku złego stanu technicznego pojazdu – omowa odszkodowania jest uzasadniona. Jeżeli natomiast stan techniczny pojazdu mimo braku przeglądu technicznego był bez zastrzeżeń i nie miał żadnego wpływu na kolizję, to w takiej sytuacji ubezpieczyciel jest zobowiązany do zapłaty odszkodowania, ponieważ to nie stan techniczny był przyczyną zdarzenia.

Odmowa wypłaty odszkodowania przez ubezpieczyciela bez wykazania związku przyczynowego stanowi nadużycie prawa i sprzeciwia się celowi ubezpieczenia AC, którym jest rekompensata szkody pojazdu. W takiej sytuacji Pan Krzysztof będzie mógł  dochodzić roszczeń na drodze sądowej.

Reasumując: brak ważnych badań technicznych może być przyczyną odmowy wypłaty odszkodowania z AC, ale tylko pod warunkiem, że to zły stan techniczny pojazdu był przyczyną zdarzenia.

*****

Przeczytaj także:

Odszkodowanie za utratę wartości rynkowej pojazdu po wypadku

Na tropie definicji „wypadku drogowego” i „kolizji drogowej”

 

{ 2 comments… read them below or add one }

M. Opolska Październik 13, 2017 o 21:04

Bardzo ciekawy artykuł. Praktyki przy braku badań technicznych jakie stosują ubezpieczyciele jest skrajnie niesprawiedliwe…

Odpowiedz

Michał Pankiewicz Październik 17, 2017 o 21:24

Dziękuję bardzo za komentarz.

Odpowiedz

Leave a Comment

Previous post: